Sint-Andrieskerk
Locatie: Antwerpen
Opdrachtgever: Stad Antwerpen
Periode: 2019-2025
Status: In uitvoering
Een nieuw leven voor de parochie van miserie
Pal in de Antwerpse modewijk staat een icoon van religieus erfgoed. De 16de -eeuwse Sint-Andrieskerk is met haar laatgotische stijl, een laatbarokke toren en een barok interieur lid van het selecte clubje van 5 monumentale kerken van Antwerpen. Steenmeijer architecten zorgde voor de restauratie van het gebouw en rondde de werken af in 2025.
Sint -Andries wordt wel eens schertsend de parochie van miserie genoemd door de armoede die ooit heerste in de wijk, maar vandaag is het een kleurrijke buurt met een drukbezochte kerk. Zowel toeristen als gelovigen genieten van het gebouw op zich, maar vooral ook van de typisch Antwerpse wijze waarop ze ontsloten wordt door de huidige pastoor met onder andere evenementen en misvieringen in het Antwerps dialect.
Tijdens en na afloop van de werken was het dan ook belangrijk om ervoor te zorgen dat het verhaal van de kerk bleef verteld worden. Na een grondig vooronderzoek werd daarom beslist om zoveel mogelijk van de originele elementen te bewaren en te focussen op een duurzame restauratie die zo dicht mogelijk bij het origineel blijft. Er werd een heuse klimaataudit uitgevoerd die verder gaat dan enkel ingrepen qua energiebesparing. Ook het kunstpatrimonium moest bijvoorbeeld zo optimaal bewaard blijven.
Een gefaseerde aanpak
De restauratie verliep in drie fasen. In de eerste werden het koor, de toren en de oostelijke zijde van de kruisbeuk aangepakt. Ook de glasramen werden beschermd met voorzetbeglazing en de glas-in-loodramen werden gereinigd en gerestaureerd. Tenslotte volgde een huzarenstukje waarbij de leien dakbedekking en vooral het koper van de koepel samen met de windhaan en de bol onder het torenkruis vernieuwd werden. In een tweede fase kwam de noordzijde van de kerk aan bod en in een laatste fase volgde dan de zuidzijde.
Tijdens de hele restauratie bleef de kerk open voor iedereen. Het is immers belangrijk dat iedereen die dat wil de voortgang van de werken als het ware live kan meevolgen. Deze aanpak past trouwens bij een kerk die bekend staat om haar inclusieve karakter waar iedereen welkom is. Met infopanelen, rondleidingen en zelfs een artistiek aangeklede werfafsluiting door kunstenaar Kolchoz, deed iedereen zijn uiterste best om van de parochie van miserie, een klein beetje de parochie van het geluk te maken. Nu de restauratie klaar is, wordt de toekomst van de Sint-Andrieskerk verzekerd. De kerk nodigt meer dan ooit uit om ontdekt te worden en haar verhaal te vertellen.
